Pozwolenie wodnoprawne nie jest na zawsze. Myjnia dostaje je najwyżej na 4 lata, oczyszczalnia najwyżej na 10, studnia zwykle na 10 do 20. Najczęstsza sytuacja, z jaką dzwonią do mnie właściciele firm: „pozwolenie skończyło się dwa miesiące temu, a ja się dopiero zorientowałem”. Wtedy jest już po terminie na prosty wniosek i zostaje nowy operat od zera. Tu masz wszystkie terminy, żeby do tego nie doszło.
Na ile lat: tabela okresów
Pozwolenie wydaje się na czas określony, liczony od dnia, w którym decyzja stała się ostateczna:
| Rodzaj pozwolenia | Maksymalny okres |
|---|---|
| Ścieki przemysłowe z substancjami szczególnie szkodliwymi do kanalizacji innego podmiotu (myjnie, warsztaty, zakłady) | 4 lata |
| Wydobywanie kamienia, żwiru, piasku z wód, wycinanie roślin | 5 lat |
| Wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi (oczyszczalnie, zrzuty) | 10 lat |
| Pobór wód, odprowadzanie wód opadowych, inne usługi wodne, szczególne korzystanie | do 30 lat (w praktyce zwykle 10 do 20) |
| Wykonanie urządzenia wodnego (studnia, wylot, staw, przepust) | bez terminu, ale wygasa po 3 latach bez rozpoczęcia budowy |
| Nowe obiekty na terenach zalewowych | bez terminu, wygasa po 3 latach bez rozpoczęcia |
| Zmniejszenie naturalnej retencji (duże uszczelnione działki) | bez terminu, wygasa po 3 latach bez rozpoczęcia robót |
| Urządzenia wodne przy drogach publicznych, kolei, liniach przesyłowych, lotniskach, budowlach przeciwpowodziowych | wygasa po 6 latach bez rozpoczęcia |
Konkretny termin znajdziesz w swojej decyzji, zwykle w pierwszym punkcie albo na końcu rozstrzygnięcia: „pozwolenie udziela się na okres do dnia …”.
Kiedy pozwolenie wygasa
Ustawa wymienia cztery sytuacje:
- upłynął okres, na który było wydane. Wygasa z mocy prawa, urząd nie wydaje żadnej decyzji,
- zrzekłeś się pozwolenia,
- nie zacząłeś budowy urządzenia wodnego w ciągu 3 lat od dnia, w którym pozwolenie na wykonanie stało się ostateczne,
- przy drogach publicznych, kolei, liniach przesyłowych, lotniskach i budowlach przeciwpowodziowych: nie zacząłeś w ciągu 6 lat.
Poza tym organ może pozwolenie cofnąć albo ograniczyć, np. gdy nie przestrzegasz jego warunków albo urządzenia nie są należycie utrzymywane, a także za odszkodowaniem z ważnych względów społecznych lub gospodarczych. Pozwolenia na pobór i ścieki organ przegląda co najmniej raz na 4 lata.
Przedłużenie: wniosek o kolejny okres (90 dni)
Od 2018 roku w Prawie wodnym jest mechanizm, który wiele osób nazywa przedłużeniem. Formalnie to ustalenie kolejnego okresu obowiązywania pozwolenia. Zasady:
- dotyczy pozwoleń na usługi wodne, szczególne korzystanie z wód i długotrwałe obniżenie zwierciadła wody podziemnej. Czyli m.in. pobór wód, odprowadzanie ścieków i wód opadowych, ścieki przemysłowe z myjni,
- wniosek składasz w terminie 90 dni przed upływem okresu ważności. Złożony w terminie wniosek sprawia, że pozwolenie nie wygasa, dopóki organ nie rozstrzygnie,
- do wniosku dołączasz dotychczasowy operat i oświadczenie, że zawarte w nim informacje zachowały aktualność,
- jeśli informacje są aktualne, organ ustala kolejny okres: do 20 lat, przy ściekach do 10 lat, przy ściekach przemysłowych z substancjami szczególnie szkodliwymi do 4 lat, przy wydobywaniu kruszywa do 5 lat,
- jeśli informacje nie są aktualne albo zachodzą przesłanki odmowy, organ odmawia i potrzebny jest nowy wniosek z nowym operatem,
- opłata jak za pozwolenie: 330,07 zł w 2026 roku.
Dokumenty przygotuj pół roku wcześniej, a dzień złożenia wniosku ustalam przy każdej sprawie. Spóźnisz się o dzień, a zostaje Ci nowy operat i nowe postępowanie, w trakcie którego pozwolenie już nie obowiązuje.
Kiedy oświadczenie o aktualności nie przejdzie
W praktyce operat sprzed 4 albo 10 lat rzadko jest w całości aktualny. Zmieniły się:
- plany gospodarowania wodami na obszarach dorzeczy (aktualizacja 2022) i stan JCWP,
- przepisy o warunkach wprowadzania ścieków (rozporządzenie z 2019 r.),
- właściciele działek w zasięgu oddziaływania,
- sama działalność: więcej stanowisk na myjni, większy pobór, nowa hala, nowy parking.
Dlatego przy myjniach i zakładach zwykle robię nowy operat z obecnymi wymaganiami i ilościami takimi jak w dotychczasowym pozwoleniu (jeśli się nie zmieniły). To bezpieczniejsze niż oświadczenie, które urząd podważy.
Gdy pozwolenie już wygasło
- Nie panikuj, ale działaj od razu. Korzystanie z wód po wygaśnięciu to korzystanie bez pozwolenia.
- Zamów nowy operat i złóż wniosek o nowe pozwolenie. Na wniosek o kolejny okres jest już za późno.
- Ogranicz ryzyko: jeśli to możliwe, ogranicz zrzut lub pobór do czasu decyzji. Przy myjni: porozmawiaj z wodociągami, które zwykle wymagają aktualnego pozwolenia w umowie.
- Licz się z pytaniami Wód Polskich o okres bez pozwolenia. Przy poborze wody albo zrzucie ścieków do wód lub do ziemi kara wynosi 500% opłaty zmiennej za ten czas. Przy ściekach przemysłowych odprowadzanych do cudzej kanalizacji, np. z myjni, kara wynosi od 5 000 do 1 000 000 zł.
Po wygaśnięciu pozwolenia organ nakłada decyzją obowiązek usunięcia urządzeń wodnych wykonanych lub używanych na jego podstawie. Urządzenia potrzebne do gospodarki wodnej przechodzą bez odszkodowania na właściciela wód, jeśli w ciągu 6 miesięcy nimi nie rozporządzisz.
Sprzedaż nieruchomości lub firmy: przeniesienie pozwolenia
Dwa mechanizmy:
- Następstwo prawne: następca prawny zakładu przejmuje prawa i obowiązki z pozwolenia. Np. przy przekształceniu spółki, dziedziczeniu, nabyciu przedsiębiorstwa. Organ potwierdza to decyzją, na wniosek następcy.
- Przeniesienie pozwolenia: organ, który wydał pozwolenie, przenosi je na inny podmiot za zgodą dotychczasowego posiadacza, jeśli nowy podmiot przyjmuje wszystkie warunki pozwolenia. Typowe przy sprzedaży myjni, stacji paliw, zakładu albo działki z wylotem deszczówki.
Przy kupnie myjni albo zakładu sprawdź przed podpisaniem umowy: czy pozwolenie jest ważne, do kiedy, czy obejmuje faktyczną liczbę stanowisk i ilości, czy były kontrole. Pozwolenie, które kończy się za 3 miesiące, to dla kupującego od razu koszt nowego operatu i ryzyko przestoju.
Zmiana pozwolenia
Gdy zmienia się zakres korzystania z wód (więcej stanowisk na myjni, większy pobór, nowa powierzchnia podłączona do wylotu), potrzebujesz zmiany pozwolenia albo nowego pozwolenia. Zmiana idzie za zgodą strony albo przez nowy wniosek z operatem. Przy istotnych zmianach zarządy zlewni wolą nowe pozwolenie, które zastąpi stare.
Jak nie przegapić terminu
- wpisz datę końca ważności do kalendarza z przypomnieniem na 9 i 6 miesięcy wcześniej,
- przy myjniach i ściekach przemysłowych zaczynaj temat rok przed końcem, bo 4 lata mijają szybko,
- przechowuj decyzję i operat razem, bo operat będzie potrzebny do wniosku o kolejny okres,
- jeśli zlecasz mi operat, wpisuję Twoje pozwolenie do swojego systemu przypomnień i sam się odzywam przed terminem.
Przypilnuję terminu za Ciebie
Wyślij datę końca ważności i numer decyzji. Powiem, czy wystarczy wniosek o kolejny okres, czy potrzebny jest nowy operat.
Sprawdź swoje pozwolenie